Politiek

Terwijl de minister van LVVN zich nog grotendeels stilhoudt over de stikstofplannen van Taskforce-Jetten, begint zijn institutionele entourage steeds nadrukkelijker op de trom te roffelen. Directeur Leonard Geluk van Staatsbosbeheer (een ZBO onder verantwoordelijkheid van de minister) maakt zich alvast groot en lonkt naar meer taken. Ook de leiding van Vereniging Natuurmonumenten (grotendeels afhankelijk van overheidssubsidies) roert zich steeds meer en wil eveneens een stuk van de taart.

Rond de zomer zou het minderheidskabinet Jetten met een breed nieuw stikstofbeleid komen, maar de bewindslieden hoor je er niet inhoudelijk over: premier Jetten niet, landbouwminister Van Essen zeker niet, behalve in wat algemene termen. De minister blijft ondertussen vriendelijke bedrijfsbezoekjes uitvoeren, zich uitspreken voor meer duurzaamheid en andere onderwerpen die goed in het gehoor liggen. 

Bijna automatisch komt de weerzin van voormalig stikstofminister Christianne van der Wal tegen innovaties op stikstofgebied in gedachten. Want waarom moeten Brabantse veehouders hun oudere stallen uiterlijk per 1 juli aanpassen?  Ja, ze moeten minder emissie uitstoten en daarom verplicht bouwen, maar met welk doel? En zijn de verplichte innovaties juridisch wel houdbaar, zoals Van de Wal ooit als eis vooraf stelde?

Mag de bestuursrechter andere criteria aanhouden dan de civiele rechtbank? En mag de eerste rechter de minister ruimte geven om te handelen naar eigen inzicht en believen, en mag de tweede hem een tik op de vingers geven wanneer hij niet ver genoeg achter de komma kijkt?

De druk op het buitengebied neemt toe. Er moeten woningen bij, dorpen willen groeien en oude erven krijgen een nieuwe bestemming. Maar zodra nieuwbouw dichter bij landbouwgrond komt, komt één vraag steeds vaker op tafel: hoeveel ruimte moet er blijven tussen een woning en een perceel waar gewasbeschermingsmiddelen worden gebruikt?

De Stichting Stikstofclaim (SSC) gaat namens een van haar leden en 600 andere aangeslotenen in Brabant vol in tegen het Brabantse stallenbeleid. Ze eist dat de provincie de eigen omgevingsverordening, waarin een verplichte beperking van de ammoniakemissie per 1 juli dit jaar is vastgelegd, buiten werking wordt gesteld of ingetrokken. 

In de Stentor van 16 april 2026 stond een uitgebreid artikel met als kop: 'De bodem in dit bos is bijna net zo zuur als cola'. Deze constatering koppelen wetenschappers vrijwel direct aan de stikstofdepositie afkomstig uit de veehouderij. Een boswachter stelt naar aanleiding van reacties op dit artikel, dat naaldbomen in Nederland thuishoren. Op beide beweringen valt heel wat af te dingen.

Iets meer dan de helft van de melkveehouders in ons land heeft minder dan 100 melkkoeien. De financiële armslag op deze bedrijven voor grote investeringen in verduurzaming van de bedrijfsvoering is klein. Met centrale biogasinstallaties in de regio zijn deze familiebedrijven beter in staat de omslag te maken naar een toekomstbestendige bedrijfsvoering.

Het kabinet maakt €25 miljoen vrij op de begroting van LVVN om de afhankelijkheid van de land- en tuinbouwsector van energie en kunstmest in de toekomst te verminderen. Als voorbeeld wordt Renure genoemd. De concrete maatregelen worden nog uitgewerkt.

In het huis van de democratie hoort alles transparant te zijn, behalve wanneer het gaat over staatsgeheimen. Toch liet de Tweede Kamercommissie voor LVVN zich vorige week in het diepste geheim en hoog in het gebouw nog eens voorlichten door een topambtenaar van het ministerie van LVVN over de stand van zaken rond stikstof, de kritische depositiewaarden, de rekenkundige ondergrens en Aerius.

Veehouders doen er het beste aan om stil te zitten en geen uitbreidingen te plannen of andere activiteiten te ontplooien die aanpassingen vereisen aan hun vergunningen. Doe je het wel, dan kom je in beeld bij activistische groepen als MOB/Vereniging Leefmilieu en verwante clubs en loop je grote kans op voor de bijl te gaan.

De EU en Australië nemen handelsbarrières weg. Tegelijk blijft de toegang voor vlees beperkt door quota. Lees meer over de impact van het handelsakkoord op de landbouwexport.

Al is er in de voorbije maanden een coalitieakkoord gesmeed en is er ook al een nieuw kabinet geïnstalleerd dat de stikstofknoop snel wil ontwarren, toch moet er nog tot de zomer worden gewacht voordat het kabinet met een helder plan van aanpak komt.

Het eerste begrotingsdebat van landbouwminister Jaimi van Essen trekt veel aandacht, vooral rond het stikstofbeleid. Nieuwe rapporten en lobby vanuit de sector verhogen de politieke druk. Lees meer over het stikstofdebat rond de landbouwbegroting in deze Stikstofstemming.

De installatie van het nieuwe kabinet-Jetten geeft aanleiding tot tal van veranderingen. Voor de LTO-vakgroep melkveehouderij is het aanleiding om de stekker uit het G7-overleg te trekken. Dit overleg van het grootste deel van de agrarische belangenbehartigers kreeg vorm onder het laatste kabinet-Rutte en was bedoeld om zo veel mogelijk gezamenlijk op te trekken inzake stikstof, mest en andere verwante zaken.